Boğulma Hakkında

Tanım

Boğulma yabancı cisim nedeniyle nefessiz kalma durumudur. Yabancı cismin tam veya kısmi tıkanıklığa sebep olmasıyla ortaya çıkar. Genellikle soluk borusunun girişinde tıkanıklık oluşur.

Açıklama

Boğulma hayatı tehdit eden, solunum yetersizliğine ve zamanında müdahale edilmezse kalp durmasına neden olan acil bir durumdur.

Havayolunun Kısmi Tıkanıklığı: Eğer tıkanıklık kısmi ise yetişkin ve paniklememiş kişi yardım olmadan öksürerek yabancı cismi çıkarabilir.

Havayolunun Tam Tıkanıklığı: Tam tıkanıklık genellikle yabancı cismin ses telleri arasında sıkışmasıyla gerçekleşir ve kişinin yaşından bağımsız olarak ama özellikle çocuklarda ve ileri yaştakilerde tıbbi yardım olmaksızın çıkarmak çok zordur.

Nefes almak hayatın vazgeçilmezidir ve azot, oksijen, karbondioksit ve diğer gazların alınmasına sebep olur.

Akciğerlerde oksijen kana karışır. Vücudumuz oksijeni besinlerden enerji elde etmek üzere kullanır.Atık ürün olan karbondioksit kana karışır ve akciğerlerden atılır.

Nefes verdiğimizde karbondioksiti, azotu ve oksijeni dışarı atarız. Boğulma sırasında oksijen akciğerlere giremez.

Boğulma acil müdahale gerektirir. Beynimiz oksijensizliğe aşırı duyarlıdır ve 4-6 dakikada beyin ölümü başlar. Bu süre içinde ilkyardım yapılmalıdır.Geri dönüşümsüz beyin ölümü 10 dakika içinde gerçekleşir.

112 Acil ekibinin bu sürede olay yerine varamayabileceği unutulmamalıdır.

Hepimiz risk altındayız!

Boğulmaların çoğu gençlerde ve ileri yaştakilerde olsa da aslında herkes risk altındadır.

Yutma kompleks bir işlemdir. Yutma sırasında yabancı cisim soluk borusuna kaçabilir.

Uluslararası birçok organizasyon ve ajans bu gerçeği ortaya koymuştur.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre boğulmalar ölümcül yaralanmaların ilk 5 sebebinden biridir.

Özellikle Avrupa Birliği’ndeki veriler göstermiştir ki:

  • Besin türevleri çocuklardaki vakaların %60’ını, ileri yaştaki vakaların %85’ini oluşturmaktadır.
  • Çocuklarda vakaların %30’u plastik ve küçük metal parçacıklar, bozuk para ve oyuncak nedeniyle göülmekteyken, ileri yaşta ise bu oran %10’dur.
  • Çocuklarda diğer nedenler %10 iken, ileri yaşta bu oran %5’tir.

Tahminlere göre her yıl:

  • 400 çocuk (14 yaş altı) boğulma nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
  • 50000 çocuk boğulma atağı geçirmektedir.
  • 3000 yetişkin besinler nedeniyle boğulmaya kurban gitmektedir.
  • 280000 yetişkin boğulma atağı geçirmektedir.

Avrupa Birliği’nde Yüksek Riskli Gruplar:

Yaş Grupları:


Hassas Yaş Grupları:


Dünya Genelinde Yüksek Risk Yerleri:

Amerikan Pediyatri Akademisi’nin 2010 yılında yayınladığı araştırma raporuna göre aşağıdaki besinler ve cisimler yüksek boğulma riskine neden olur.:


Rapora göre, özellikle sosisli sandviçler 10 yaş altı çocuklarda boğulmaların %17’sinden sorumludur. Bunun sebebi sosisin şekil ve çapının çocukların soluk borusu ile benzerlik göstermesidir ve dügün yutulmazsa ses tellerinin üstünde tıkanıklığa neden olmaktadır.

Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi’nin araştırma raporuna göre 60 yaş üstü kişilerde en tehlikeli besin ve cisimler aşağıdaki tabloda verilmiştir::


Çocuklar için: Çocukları riskli besin ve cisimlerden uzak tutun. Aynı zamanda:

  • Çocuklara yemek ve oyun sırasında yol gösterin
  • Küçük oyuncak ve cisimleri uzaklaştırarak güvenli oyun alanları yaratın
  • Besinleri çok küçük parçalara bölün
  • Daha büyük çocuklarınızı kardeşlerine küçük besin ve cisimler vermemeleri için gözlemleyin
  • Yemek sırasında düzgün oturmaları konusunda çocuklarınızı eğitin
  • Kalp masajı ve Heimlich manevrasını öğrenin

İleri yaştakiler ve risk grupları: Daha kolay yutulabilen besinler (balık veya et fileto, çorba, çikolata, puding, jöle vb.) seçin. Aynı zamanda:

  • Elma verirseniz soyulmuş olmasına dikkat edin
  • Yemek süresini aceleye getirmeyecek sıcak bir ortam yaratın
  • Yürürken veya koşarken yemek yemeye izin vermeyin
  • Kalp masajı ve Heimlich manevrasını öğrenin

Ne kadar önlem alınsa da riski sıfıra indirmek mümkün değildir.

Tam tıkanıklık durumunda kişi nefes alamıyorsa: 112’yi arayın ve LifeVac’ı kullanın.

Neden?

Çünkü oksijen yokluğunda kişide:

  • • 0-4 Dakika: Beyin hasarı yok
  • • 4-6 Dakika: Muhtemel beyin hasarı
  • • 6-10 Dakika: Çok muhtemel beyin hasarı
  • • 10+ Dakika: Muhtemel beyin ölümü

Ortalama 112 acil müdahale zamanı 10 dakikadır

Dakikalar geçtikçe ve kişi nefes alamadıkça oksijen yetersizliği nedeniyle kalp durması gerçekleşir.